Berberys pospolity Berberis vulgaris

Krzew liściasty osiągający wysokość 1,5-3m, należący do rodziny berberysowatych - berberidaceae.
Jest krzewem rodzimym, w stanie dzikim występuje w Europie Środkowej, Południowej i Azji Mniejszej. Ze względu na fakt, że berberys pospolity jest żywicielem pośrednim rdzy zbożowej, jest tępiony i w Polsce znaczniej częściej można go znaleźć w parkach i sadach niż w stanie dzikim.

żółte, zebrane w grona, dość duże. Dekoracyjne, ale niestety niezbyt pięknie pachnące. Są źródłem nektaru, dlatego wokół berberysów zawsze unosić się będą pszczoły.
Kwitnienie przypada w maju i czerwcu

czerwone, podłużne, jadalne, ale kwaśne jagody o długości do 12mm. Owocowanie w sierpniu i wrześniu. Owoce te stanowią nie tylko o wielkiej urodzie tych krzewów - zazwyczaj jest ich dużo, mają ładny kolor i mogą utrzymywać się przez całą zimę - ale także o zastosowaniu berberysów. Zimą są przysmakiem wielu zwierząt. Więcej w zastosowaniach.

długości 2-4 cm, o podłużnie eliptycznym kształcie, na brzegu ostro ząbkowane. Zrzucane zimą.

Krzew wzniesiony, słabo rozgałęziony o długopędach pokrytych cierniami, zwykle trójdzielnymi, z ich pachwin wyrastają krótkopędy z pączkami liści. Kora szara, gładka. Na osobnikach owocujących mogą utrzymywać się czerwone, lub ciemnoczerwone owoce.

Stanowisko: słoneczne lub półcieniste, Gleba: lekka, piaszczysta, lub lekko żyzna, raczej wilgotna i przewiewna. Dobrze znoszą przesadzanie i są raczej odporne na mrozy.

Bardzo łatwo rozmnażają się z nasion - owoce zbiera się jesienią, wysiewa i czeka na siewki wiosną. Siewki powtarzają właściwości rośliny macierzystej.

Przechłodzone i wilgotne krzewy może zaatakowac latem mączniak prawdziwy (grzyb). Chorobę zwalcza się preparatem Baycor 300 EC w stężeniu 0,1% lub Nimrod 25 EC w stężeniu 0,1%.

kwiaty miododajne, owoce jadalne. Historia zastosowań berberysów do domowych przetworów, leków naturalnych i medycyny współczesnej jest bardzo obszerna.
Właściwie każda część rośliny nadaje się w jakiś sposób do spożycia. Liście są źródłem np. berberyny. Surowcem leczniczym są także kora i korzenie, ale nie zaleca się ich stosowania samodzielnie, ponieważ przedawkowanie berberyny może doprowadzić do zatruć.
Berberyna ma zastosowanie z leczeniu zapalenia wątroby, oraz w stanach zapalnych przewodu moczowego, ma działanie przeciwgorączkowe, jest także naturalnym żółtym barwnikiem.
Natomiast najłatwiej przetworzyć domowymi sposobami owoce - są one kwaśne, ale warto je wykorzystać, ponieważ zawierają dużo witaminy C, pektynę, kwasy organiczne (głównie jabłkowy), karoten (czyli prowitaminę A), witaminę E oraz sole mineralne i łatwoprzyswajalne cukry.
Przetwory z owoców berberysu - niegdyś bardzo popularne - podnoszą odporność na infekcje, poprawiają przemianę materii, działają moczopędnie, żółciopędnie i przeciwgorączkowo. Są wspaniałym naturalnym lekiem witaminowym. Owoce zbiera się dojrzałe, jesienią, można zaś owoce suszyć na słońcu, zakonserwować w cukrze, lub robić przetwory, nalewki itp.
Najbardziej interesujące z punktu widzenia posiadacza przydomowego ogródka może być zastosowanie ozdobne, a do tego berberysy są jakby stworzone, zwłaszcza jako nasadzenia żywopłotowe.
Drobne, dekoracyjne listki, gałęzie zbrojne w ciernie, doskonale poddające się cięciu i formowaniu, odporne na przemarzanie czy trzeba czegoś więcej?

'Atropurpurea'
ulistnienie purpurowe przez cały okres wegetacji
'Atropurpurea Nana'
karłowy, miniaturowy krzew, charakteryzuje się powolnym wzrostem (do ok. 30 cm), liście purpurowe przez cały rok

Ilustracje i fotografie 'berberis vulgaris' znalezione przez wyszukiwarkę google

fotografie i dane innych gatunków: A i A Kurowscy - PINUS