Wiosenne święta w Japonii i Izraelu.

2006-04-15

Poznaj piękne tradycje związane z drzewami, które mają w swoich kalendarzach te dwa kraje. Zwłaszcza, że święci się je, ochodzi i cieszy nimi nawet będąc za granicą, o ile tylko można podziwiać kwiaty wiśni i zasadzić drzewo.

Hanami (花見)

Znaczy po prostu oglądanie kwiatów (Hana - kwiat, mi - patrzeć).

Hanami jest jednym z najbardziej popularnych wydarzeń wiosny w Japonii. Tłumy ludzi zbierają się w parkach, na skwerach i w miejscach w których mogą piknikować pod otwartymi kwiatami drzew wiśniowych.
Świętują rodziny, przyjaciele, grupy ludzi, których łączy praca, zresztą okres na który przypada Hanami zbiega się z początkiem roku akademickiego i fiskalnego, dlatego często łączy się przyjęcia powitalne z tym uroczym świętem.

Niełatwo zająć najlepsze miejsce w parku, toteż ludzie zbierają się od wczesnych godzin rannych, nierzadko stawiając znaki, w miejscu które najbardziej im się spodobało, informując w ten sposób, że jest ono już zajęte.
Czestym widokiem jest człowiek w garniturze siedzący na prostokącie koca, albo innej maty, rezerwujący dobre miejsce dla swoich kolegów z pracy.

Na ucztę pod kwiatami składaja się z wiele rodzajów potraw, większość z ryżem i pastą z czerwonej fasoli, a także wino ryżowe i inne napoje. Również wszelkie ozdoby, ciasteczka i gadżety w kształcie kwiatów wiśni są nieodzowną składową tego czasu.

Historia Hanami jest bardzo długa i jak wiele tego typu zwyczajów przywędrowała do Japonii z Chin. Początkowo zwyczaj dotyczył cieszenia się pięknem wielu kwiatów: jabłoni, sliw, wiśni i wisterii, by stopniowo przeistoczyć się w święto wiśni, a dokładnie sakura.
Również kręgi w jakich świętowano zmieniały się. Najpierw Hanami było domeną domu cesarskiego, nastepnie zaadopowali je samuraje, a dopiero potem lud.

Dziś japońskie media publikują prognozy kwitnienia wiśni, a wybitne prace japońskich uczniów szkół podstawowych są nagradzane pieczątką w kształcie kwiatu wiśni.

Odmiany japońskich wiśni (po angielsku)

Tu B'Shevat (ט"ו בשבט)

Tu B'Szewat (Tu B'Shvat), jest piętnastym (Tu znaczy 15) dniem żydowskiego miesiąca Shewat, i jest to święto znane jako Nowy Rok Drzew.

Piękny zwyczaj sadzenia drzew, cieszenia się ich owocami (podczas święta je się owoce drzew - figi, migdały, daktyle, chleb świętojański - czyli owoce Ceratonia siliqua), błogosławieństw i rozmyślań nad pięknem świata, przyrody i naszym w niej miejscem.

Współcześni Żydzi przebywający za granicami kraju zbierają pieniądze na fundusz sadzenia drzew w Izraelu, ale także organizują festyny, spotkania i uroczyste kolacje. Dzieci kolorują obrazki z drzewami,
Uczniowie w Izraelu wybierają poza miasto, by sadzić tysiące drzew. Ten zwyczaj jest wspierany przez fundusze państwowe, ponieważ Izrael jest państwem pustynnym i ożywianie go ma ogromne znaczenie. Jest to jednak, jak wszystko w religii żydowskiej nie tylko znaczenie materialne. Zasadzenie drzewa symbolizuje bowiem przywiązania do ziemi, nadziei na przyszłość, zapuszczania korzeni i świadomości, że zostawia się coś dla przyszłuch pokoleń.

Sam zwyczaj sadzenia drzew jest stosunkowo młody (początek XX wieku), ale święto ma swoją genezę w odległej przeszłości, kiedy zgodnie z traktatem Rosz Haszana, który określa 15 dzień Szewat jako dzień od którego zaczyna sie liczyć wiek drzew. Było to dokładne określenie początku trwania kalendarza rolniczego, ale także sposób określania wieku drzew na potrzeby podatków. Zgodnie z tradycją żydowską bowiem, owoców drzew nie spożywa się przez pierwsze trzy lata, owoce czwartego roku są poświęcone Bogu, dopiero potem można z nich korzystać.

Część żydów przyjmuje, że od czasu zburzenia Świątyni nie należy składać Bogu w ofierze płodów ziemi, świętowanie tego dzień ten składa się ze składania podziękowań i pochwał (owoców naszych ust) za wszystkie drzewa owocowe jakie Bóg dał ludziom na całym świecie.

Tradycyjna kolacja spożywana w tym dniu (seder) oprócz modlitw i odczytywania Talmudu, zakłada spożycie czterech kielichów wina i owoców i kontemplację ich symboliki:

1. Białe - symbol zimy, kiedy drzewa i cały świat pogrążone są odpoczynku,
2. Owoc figi - symbol wieku dziecięcego jego delikatności i wrażliwości,
3. Białe lekko zabarwione czerwonym - symbol wiosny i budzącego się życia,
4. Daktyl - symbol wieku młodzieńczego, gdyż daktyl ma twardszą skórkę niz figa, nadal jednak delikatne wnętrze, podatne na zranienia,
5. Czerwone wino zabarwione białym - symbol wiosny w pełnym rozkwicie,
6. Granat - symbol wieku dojrzałego, kiedy człowiek nie tylko jest juz odporny na świat zewnętrzny (gruba skórka owocu), ale i ma wiele doświadczeń i jest w pełni sił zyciowych (duża liczba pestek wewnątrz),
7. Czerwone wino - okres lata, kiedy pojawiają się pierwsze owoce drzew a przyroda jest w swoim najpełniejszym rozkwicie,
8. Orzech - owoc twardy, trudno dostępny, ale z bogatym wnętrzem - symbol człowieka w wieku średnim.
9. Ostatnim owocem jest oliwka - symbol wieku starczego, kiedy największym atutem człowieka jest jego wiedza i doświadczenie.

Tu B'Shvat - człowiek jest drzewem (str. po angielsku)

Barbara Teszler

Jeżeli masz na swoim koncie ciekawe opracowanie (nawet jeśli to wypracowanie szkolne) na temat drzew, pochwal się nim, może je opublikujemy!