Jak oczyszczamy wodê i glebê drzewami?2005-01-18
Phytoremediation który swobodnie mo¿na przet³umaczyæ na jêzyk polski jako: Fitoremediacja (fito- od gr. phytón ro¶lina, ang remedy - ¶rodek zaradczy, lek), jest terminem stosunkowo nowym.
Jest to dzia³ bioremediacji, która zajmuje siê oczyszczaniem ¶rodowiaska naturalnego za pomoc±... ¶rodowiska naturalnego ;) a konkretnie jego ¿ywej czê¶ci.
Fitoremediacja, to po prostu termin techniczny na radzenie sobie z problemami zanieczyszczenia ¶rodowiska za pomoc± ro¶lin.
Niektóre ro¶liny jak siê okazuje maj± naturaln± "umiejêtno¶æ" ekstrakcji substancji szkodliwych z wody, gleby, lub powietrza.
Za pomoc± na przyk³ad pomidorów, tobo³ków (chwasty popularne tak¿e na naszych ³±kach), ale tak¿e z u¿yciem ogromnych "fabryk zieleni", jakimi s± drzewa, mo¿na usun±æ ze ¶rodowiska takie sk³adniki, jak arsen, cynk, nikiel, uran itp.
Ciekawostk± dla wszystkich "niechêtnych" in¿ynierii genetycznej mo¿e byæ fakt, ¿e pomaga ona zwiêkszaæ naturalne tendencje ro¶lin, do przyswajania szkodliwych substancji. Zdarza siê, ¿e na jakim¶ terenie z powodów klimatycznych nie mo¿e rosn±æ ro¶lina posiadaj±ca porz±dane w³a¶ciwo¶ci. Z pomoc± mo¿e nadej¶æ wówczas w³a¶nie in¿ynieria genetyczna, która poprzez odpowiednie modyfikacje genomu ro¶lin typowych dla danego terenu umo¿liwi im "nauczenie" siê przyswajania konkretnych zanieczyszczeñ.
Jak to dzia³a?
Otó¿ oczyszczanie ¶rodowiska mo¿e zachodziæ poprzez:
- sk³adowanie przez ro¶linê szkodliwych substancji w korzeniach, li¶ciach i ³odygach. (Brzmi znajomo? oczywi¶cie! tak dzia³aj± lasy, którymi obsadza siê drogi i zak³ady przemys³owe),
- przetwarzanie bardziej szkodliwych substancji, w wyniku procesów zachodz±cych w ro¶linach, w mniej szkodliwe,
- przenoszenie, podczas "oddychania" ro¶liny, zanieczyszczeñ z gleby lub wody w powietrze (o dziwo stamt±d czêsto ³atwiej usun±æ zanieczyszczenia innymi metodami)
- tak¿e organizmy (bakterie, owady) ¿yj±ce w pobli¿u ro¶lin, np. przy ich korzeniach mog± spe³niaæ rolê fitoremediatorów.
Na mikroskalê wiêkszo¶æ z nas stosuje fitoremediacjê w domach licz±c na oczyszczaj±ce w³a¶ciwosci ro¶lin doniczkowych. Okazuje siê, ¿e jest to postêpowanie s³uszne.
Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami, ro¶liny doniczkowe mog± skutecznie usuwaæ tlenek i dwutlenek wêgla, gaz, formaldechydy i sporo innych szkodliwych substancji powstaj±cych np. przy spalaniu drewna, wêgla itp.
Np. z raportu Uniwersytetu Floryda wynika, ¿e pewne ro¶liny doniczkowe:
Po 24 godzinach usunê³y 96% CO i 99% NO2.
Interesuj±ce fakty:
- Uznawane powszechnie za chwasty topole okazuj± siê wa¿nymi fitoremediatorami zanieczyszczeñ chemicznych,
- Niektóre brzozy potrafi± skutecznie usuwaæ z gleby o³ów i inne metale ciê¿kie,
- Odpowiednio zmutowane wierzby potrafi± usun±æ z gleby kadm ("pracuj±c" taka wierzby potrafi usun±æ z gleby nagromadzone przez 100 lat zanieczyszcenia pochodz±ce z nawozów sztucznych),
- Podobno w oczyszczaniu okolic Czernobyla pomagaj± s³oneczniki,
- Drzewa mog± usuwaæ zanieczyszczenia pokolejowe, ropopochodne, wêglopochodne, zanieczyszczenia komunikacyjne (metale ciê¿kie) itd...
Typy i zakresy fitoremediacji:
- Fitoekstrakcja (Phytoextraction) - poch³anianie i sk³adowanie substancji przez ro¶liny, z nastêpuj±cym potem usuniêciem ro¶lin,
- Fitostabilizacja (Phytostabilisation) - zmniejszanie szybko¶ci tranferu substancji,
- Fitostymulacja (Phytostimulation) - Przyspieszanie prêdko¶ci przekszta³ceñ mikrobiotycznych zanieczyszczeñ,
- Fitotransformacja (Phytotransformation) - poch³anianie i przemiana szkodliwych substancji przez ro¶linê,
- Fitowolatyzacja (Phytovolatilization) - Usuwanie zanieczyszczeñ z gleby lub wody oraz uwalnianie ich w powietrze, najlepiej po uprzedniej fitotransforamcji,
- Ryzofiltracja (Rhizofiltration) - Usuniêcie metali toksycznych z wody.
Bibliografia:
http://en.wikipedia.org/wiki/Phytoremediation
http://www.hortresearch.co.nz/products/bioremediation/phytoremediation/
http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=10339526
http://clu-in.org/download/citizens/citphyto.pdf
http://edis.ifas.ufl.edu/HE356
Je¿eli masz na swoim koncie ciekawe opracowanie (nawet je¶li to wypracowanie szkolne) na temat drzew, pochwal siê nim, mo¿e je opublikujemy!
|
