Klon jawor, Jawor, Klon jaworowy Acer pseudoplatanus

Okrytozalążkowe (Angiospermae) > Dwuliścienne (Dicotyledones (Dicotyledoneae, Magnoliopsida)) > Różowe (Rosidae) > Mydleńcowce (Sapindales) > Klonowate (Aceraceae) > Klon (Acer) > Klon jawor, Jawor, Klon jaworowy (Acer pseudoplatanus)

Opis ogólny

Drzewo osiągające do 30m wysokości, natywne dla Europy wschodniej (od Kaukazu) i centralnej. W Polsce w stanowiskach naturalnych rośnie w lasach mieszanych górskich i wyżynnych. Często sadzone w parkach i wzdłuż alei.

Kwiaty

Zielono-żółte zwisłe wiechy. Zakwitają w maju, kiedy drzewo jest juz w pełni ulistnione.

Owoce/Szyszki

Wytwarza skrzydlaki, zawierające po dwa kuliste, wypukłe orzeszki których skrzydełka rozwarte są pod kątem prostym. Owoce dojrzewają na przełomie września i października.

Liście

Długości 8 do 16 centymetrów. Z wierzchu są ciemnozielone i matowe, od spodu jasnozielone, szarawe, jesienią przebarwiają się na żółto. Liście ułozone naprzeciwlegle, dłoniaste, głęboko wcięte (3 klapy podobnej wielkości, dwie klapy przy ogonku znacznie mniejsze, czasem w ogóle nie wyróżniające się). Brzeg liścia piłkowany.

Wygląd zimowy

Drzewo zrzuca liście na zimę. Młoda kora gładka, szara, starsza spękana i łuszcząca się. Młode pędy mają gładką, zieloną korę, która z wiekiem ciemnieje przybierając nieco czerwonawy odcień oraz pokrywa się wyrostkami brodawkowatymi.

Wymagania

Wymaga gleb wilgotnych, madowych. Najlepiej rosnie w stanowiskach słonecznych.

Zastosowania

Drewno słabe, ale wykorzystywane do produkcji sklejek, oraz drobnych narzędzi, na przykład kuchennych, typu wałki, albo zabawek.
Drewno to jednak jest wykorzystywane w lutnictwie do produkcji boków dna skrzypiec.
W miastach jawory wykorzystuje się do nasadzeń parkowych.

W wielu kulturach jawor ma wyjątkowe miejsce, np. Europie południowo-wschodniej wierzono, że jest to drzewo błogosławione i że może chronić przed zarazami.
Prasłowanie natomiast nigdy nie kaleczyli jaworów, gdyż mogło do przynieść nieszczęście dla sprawcy.