Brzoza brodawkowata Betula pendula = B. verrucosa

Okrytozalążkowe (Angiospermae) > Dwuliścienne (Dicotyledones (Dicotyledoneae, Magnoliopsida)) > Oczarowe (Hamamelidae) > Bukowce (Fagales) > Brzozowate (Betulaceae) > Brzoza (Betula) > Brzoza brodawkowata (Betula pendula = B. verrucosa)

Opis ogólny

Brzoza - wysmukła, białokora, wiosną okryta mgiełką jasnozielonych liści - jest bez przesady jednym z naszych najpiękniejszych drzew. Tworzy pełne wdzięku gaje brzozowe, zdobi polany leśne i drogi, a w parkach rozjaśnia ciemne grupy innych drzew. Należy do rodziny Brzozowatych Betulaceae i jest najczęstszą polską brzozą osiągającą ok 20m wysokości/

Kwiaty

Brzoza jest wiatropylna. Męskie - zwisające, miękkie kotki, początkowo zielone, dojrzałe żółte - pojawiają się jesienią. Żeńskie - brązowe, dłuższe i węższe od męskich kwitną równoczesnie z wyrastającymi liśćmi od marca do maja.

Owoce/Szyszki

Owocami są drobne, płaskie orzeszki (ok.2mm długości) oskrzydlone dwoma płatkami lotnymi(ok. 7mm dł.). Nasionka zebrane w owocostany o długości 3-4 cm rozsypują się po dojrzeniu (sierpień-wrzesień) aż do wiosny.

Liście

Liście gładkie od 3-7 cm długości. Trójkątne lub romboidalne, z ostrym, wyciągniętym wierzchołkiem, u nasady klinowate, podwójnie ząbkowane.
Od góry ciemniesze, od spodu jasne.
Wiosną liście lepkie w dotyku. Jesienią złocistożółte.

Wygląd zimowy

Brzoza zrzuca liście na zimę.
Pokrój zmienny w zależności od wieku drzewa - młode osobniki najczęściej mają koronę stożkowatą - wąską, która wraz z wielkiem staje się okrągława, lub walcowata, dość nieregularna, z dość niewielką ilością gałęzi, wyjątkowo długich i ze zwisającymi, wiotkimi końcami.
Kora na pniu i starszych gałęziach kredowobiała, w dolnej części pnia spękana - czarna (u starszych drzew). Młode pędy cienkie, nagie, gęsto pokryte jasnymi brodawkami.

Wymagania

Wymaga stanowisk dobrze nasłonecznionych, jest wytrzymała na suszę i ma niewielkie wymagania glebowe. Początkowo brzoza rośnie szybko, z czasem coraz wolniej, a w dobrych warunkach może dożyć nawet 150 lat.

Rozmnażanie

Z nasion. Nasiona zbiera sie jesienią i przechowuje do wiosny. Nastepnie wysiewa się na przełomie marca i kwietnia bezpośrednio do gleby (można nawet nie przysypywać, gdyż i tak wykiełkuja, jednak warto je zabezpieczyć przed ptakami).
Młode drzewka wymagają intensywnej pielęgnacji, ponieważ są bardzo wrażliwe na warunki wodne - nie mogą zostać przesuszone, należy im zapewniż umiarkowaną ilość wody.

Zastosowania

Bardzo szerokie - od nasadzeń miejskich: parkowych i szpalerowych do ogrodniczych: malownicze solitery lub urocze gaiki brzozowe.

Cięcia należy przeprowadzać na drzewie latem (najlepiej w lipcu) lub pod koniec zimy.

Najgrubszy w Polsce okaz brzozy rośnie w parku w Gdańsku-Oliwie (obwód ponad 330 cm)

Rycina w bibliotece książek biologicznych, które przeszły do historii - Kurt Stübers

Brzoza w ziołolecznictwie