Drzewa i Krzewy - internetowy leksykon przyrodniczy

Przejdź do:

Znaczenie lasów iglastych

Większość drzew iglastych ma bardzo małe wymagania pokarmowe i cieplne. Jest to ogromnie ważne, gdyż rosnąc w okolicach o chłodnym klimacie, a nawet w wysokich górach i na dalekiej północy, szpilkowe umożliwiają życie w lasach i zaroślach wielu gatunkom zwierząt i człowiekowi. Drzewa iglaste tworzą leśne zbiorowiska roślinne zwane borami. Bardzo często drzewa rosną tak gęsto, że mała ilość światłą uniemożliwią rozwój roślinom runa i podszytu. W ziemi rozwijają się tam strzępki wielu grzybów współżyjących z korzeniami drzew. Drzewa iglaste szybko rosną nawet w zimnym klimacie i na ubogich glebach, nieprzydatnych dla rolnictwa, są więc bardzo cenione przez leśników. Ich drewna używa się na budulec, do wyrobu mebli i papieru.

Szybki przyrost drewna u tych roślin spowodował, że dziś są podstawowym gatunkiem naszych lasów.

na górę^

Skład gatunkowy lasów w Polsce

87 drzew na sto - to drzewa szpilkowe w monokulturach (w 1991 było to 78 drzew na 100) czyli zbiorowiskach składających się z drzew jednego gatunku, równego wieku i podobnej wysokości. Występowanie takich drzewostanów oraz stan środowiska sprawiają, że należą one do najsilniej zagrożonych w Europie.

Skład gatunkowy lasów wyrażony w % powierzchni leśnej, stan w 1994 roku (wg danych IBL)

kliknij aby zobaczyć powiększenie
Aktualna mapka zalesienia w Polsce, opracowana w oparciu o materiały Ministerstwa Ochrony Środowiska i Lasów Państwowych

Według Ministerstwa Ochrony Środowiska od 1990 zużycie drewna przypadające na jednego obywatela zmalało poniżej poziomu uznawanego za za minimum cywilizacyjne mieszkańca Europy (0,5 m3). Taki stan wpływa pozytywnie na zwiększenie poziomu lesistości w Polsce, jednak źle odbija się na stanie sanitarnym zwłaszcza przy niewycinaniu młodszych drzewostanów.

na górę^

Stan zdrowotny lasów

W Polsce lasy stanowią tylko 28% powierzchni kraju (wg stanu na 1 stycznia 1995 r. lasy zajmują łącznie 8756,1 tys. hektarów), wyraźnie mniej niż wynosi średnia dla Europy - 32%.
Tragiczny jest równiez fakt, że polskie lasy to wiele maleńkich (ponad 28 tys.) skupisk leśnych, które mają dużo mniejszą zdolność regeneracji, oraz odporności na choroby i pasożyty.
Na początku XIX wieku, ponad połowę obszaru państwa polskiego pokrywały puszcze. Działalność gospodarcza, polityka zaborców i dwie wojny światowe doprowadziły do tego, że w 1946 r. lesistość kraju wynosiła zaledwie 20,8%!
Dewastacji lasów towarzyszyły zmiany jakościowe. Zmniejszał się udział odpornych drzewostanów wielogatunkowych i liściastych na rzecz wrażliwych na szkody monokultur iglastych - sosnowych na niżu i świerkowych w górach.

Zdrowie polskich lasów w 1951 i 1995 roku

Porównanie stanu zdrowotnego naszych lasów w 1951 r. i w 1995 r. przedstawia straszne zmiany jakie dokonały się na przestrzeni zaledwie 40 lat! Drzewostany o których możemy powiedzieć, że są względnie zdrowe stanowią dziś mniej niż 1/3 powierzchni Polski. Poniżej mapa przedstawiająca uszkodzenie lasów w Europie, tylko na granicy Polski i Czech lasy uległy takiemu skażeniu, iż już ich tam nie ma. To kiedyś były Lasy Izerskie.

Stopień uszkodzenia lasów w Europie w 1991 r.

na górę^