|
 |
|
 |
|
rejestracja | logowanie 
|
Drzewa w poezji polskiej Przejd¼ do:
JAN KOCHANOWSKI (1530 - 1584) - "NA LIPÊ"Go¶ciu, si±d¼ pod mym li¶ciem, a odpoczni sobie! Nie dójdzie ciê tu s³oñce, przyrzekam ja tobie, Choæ siê nawysszej wzbije, a proste promienie ¦ci±gn± pod swoje drzewa rozstrzelane cienie. Tu zaw¿dy ch³odne wiatry z pola zawiewaj±, Tu s³owicy, tu szpacy wdziêcznie narzekaj±. Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczo³y Bior± miód, który potym szlachci pañskie sto³y. A ja swym cichym szeptem sprawiæ umiem snadnie, ¯e cz³owiekowi ³acno s³odki sen przypadnie. Jab³ek wprawdzie nie rodzê, lecz miê pan tak k³adzie Jako szczep nap³odniejszy w hesperyskim sadzie. IGNACY KRASICKI (1735 - 1801) - "DRZEWO"Wielbi³ drzewo grzej±c siê cz³owiek przy kominie. Rzek³o drzewo: "Có¿ po tym! - grzeje, ale ginie". TEOFIL LENARTOWICZ (1822 - 1893) - "KALINA"Ros³a kalina z li¶ciem szerokiem, Nad modrym w gaju ros³a potokiem, Drobny deszcz pi³a, rosê zbiera³a, W majowym s³oñcu li¶cie k±pa³a, W lipcu korale mia³a czerwone, W cienkie z ga³±zek w³osy wplecione. Tak siê stroi³a jak dziewczê m³ode I jak w lusterko patrzy³a w wodê. Wiatr co dnia czesa³ jej d³ugie w³osy, A oczy my³a kroplami rosy. U tej krynicy, u tej kaliny Jasio fujarki krêci³ z wierzbiny I grywa³ sobie d³ugo, ¿a³o¶nie, Gdzie nad krynic± kalina ro¶nie, I ¶piewa³ sobie: dana! oj dana! A g³os po rosie lecia³ co rana. Kalina li¶cie zielone mia³a I jak dziewczyna w gaju czeka³a, A gdy jesieni± w skrzynkê zielon± Pod czarny krzy¿yk Jasia z³o¿ono, Biedna kalina znaæ go kocha³a, Bo wszystkie swoje li¶cie rozwia³a, ¯ywe korale rzuci³a w wodê. Z ¿alu straci³a swoj± urodê. ADAM ASNYK (1838 - 1897) - "LIMBA"Wysoko na ska³y zrêbie Limba iglast± koronê Nad ciemne zwiesi³a g³êbie, Gdzie lec± wody spienione. Samotna ro¶nie na skale, Prawie ostatnia ju¿ z rodu... I nie dba, ze wrz±ce fale Ska³ê podmy³y u spodu. Z godno¶ci pe³n± ¿a³ob± Chyli siê ponad urwisko I widzi w dole pod sob± T³um ¶wierków rosn±cych nisko. Te ³atwo wschodz±ce kar³y, W ¶ci¶niêtym krocz±c szeregu, Z dawnych j± siedzib wypar³y Do krain wiecznego ¶niegu. Niech spanoszeni przybysze Pe³zaj± dalej na nowo! Ona siê w chmurach ko³ysze - Ma wolne niebo nad g³ow±! Nigdy siê do nich nie zni¿y, O ¿ycie walczyæ nie bêdzie - Wci±¿ tylko wznosi siê wy¿ej Na ska³ spadziste krawêdzie. Z pogard± patrzy u szczytu Na tryumf rzeszy poziomej... Woli samotnie z b³êkitu Upa¶æ strzaskana przez gromy. JAN KASPROWICZ (1860 - 1926) - "KRZAK DZIKIEJ RÓ¯Y W CIEMNYCH SMRECZYNACH"I W ciemnosmreczyñskich ska³ zwaliska, Gdzie pawiookie drzemi± stawy, Krzak dzikiej ró¿y p±s swój krwawy Na plamy szarych z³omów ciska. U stóp mu bujne rosn± trawy, Bokiem siê piêtrzy turnia ¶liska, Kosodrzewiny wê¿owiska Poobszywa³y g³a¼ne ³awy... Samotny, senny, zadumany, Skronie do zimnej tuli ¶ciany, Jakby siê lêka³ tchnienia burzy. Cisza... O li¶cie wiatr nie tr±ca, A tylko limba próchniej±ca Spoczywa obok krzaku ró¿y. II S³oñce w niebieskim l¶ni krysztale, ¦wiat³o¶ci± sta³y siê granity, Ciemnosmreczyñski las spowity W bladob³êkitne, wiewne fale. Szumna siklawa mknie po skale, Pas rozwijaj±c srebrnolity, A przez mg³y id±, przez b³êkity, Jakby wzdychania, jakby ¿ale. W skrytych za³omach, w cichym schronie, Miêdzy graniami w s³oñcu p³onie, Zatopion w szum, krzak dzikiej ró¿y... Do ¶cian siê tuli, jakby we ¶nie, A obok limbê tocz± ple¶nie, Limbê, zwalon± tchnieniem burzy. III Lêki! wzdychania! roz¿alenia, Przenikaj±ce nie¶wiadomy Bezmiar powietrza!... Hen! na z³omy, Na blaski turnie, na ich cienia Stado siê kozic rozprzestrzenia; Nadziemskich lotów ptak ³akomy Rozwija skrzyde³ swych ogromy, ¦wistak gdzie¶ ¶wiszcze spod kamienia. A miêdzy zielska i wykroty, Jak lêk, jak ¿al, jak dech têsknoty, Wtuli³ siê krzak tej dzikiej ró¿y. Przy nim, ofiara ach! zamieci, Czerwonym próchnem limba ¶wieci, Na wznak rzucona ¶wistem burzy... IV O roz¿alenia! o wzdychania! O tajemnicze, dziwne lêki!... Zió³ zapachnia³y ¶wie¿e pêki Od niw liptowskich, od Krywania. W dali echowe s³ychaæ grania: Jakby nie z tego ¶wiata d¼wiêki P³yn± po rosie, co hal miêkki Aksamit w wilgn± biel os³ania. W seledyn stroj± siê niebiosy, Wilgotna biel wieczornej rosy B³yszczy na kwieciu dzikiej ró¿y. A cichy powiew krople str±ca Na limbê, co tam próchniej±ca Le¿y, zwalona wiewem burzy... LEOPOLD STAFF (1878–1957) - „Wysokie drzewa”O, có¿ jest piêkniejszego ni¿ wysokie drzewa, W br±zie zachodu kute wieczornym promieniem, Nad wod±, co siê pawich barw blaskiem rozlewa, Pog³êbiona odbitych konarów sklepieniem. Zapach wody, zielony w cieniu, z³oty w s³oñcu, W bezwietrzu sennym ledwo miesza siê, ko³ysze, Gdy z ³±k koniki polne w sierpniowym gor±cu Tysi±cem srebrnych no¿yc szybko strzyg± ciszê. Z wolna wszystko umilka, zapada w kr±g g³usza I zmierzch ciemno¶ci± smuk³e korony odziewa, Z których widmami ro¶nie wyzwolona dusza... O, có¿ jest piêkniejszego ni¿ wysokie drzewa! LEOPOLD STAFF (1878–1957) - „Zabite drzewo”Z ciemnych mojego lasu drzew jedno najcichsze Ukocha³em, najbardziej smutne i najwiotsze: Brzozê, co nie szumia³a w najszaleñczym wichrze, Zawsze niema, choæ wiatru wiew siê o ni± otrze. Wszystkich innych drzew zna³em najl¿ejsze poszumy, Tylko to jedno tajni swej mi nie otwar³o... Pró¿no je ma têsknota w¶ród bladej zadumy Oplata, by w nim duszê o¿ywiæ zamar³±. Nie wia³ wicher, któremu obudziæ je dano... I gniew wsta³ we mnie... D³oñmi chwyci³em w³os brzozy I targn±³em, by wydrzeæ choæ skargê, jêk grozy... Milcza³a... Moc± dzik±, szaleñstwem wezbran± Po³ama³em j±... – Le¿y zabita m± d³oni±... Nie wyszumia³a tajni swej... A wichry goni±... KRZYSZTOF KAMIL BACZYÑSKI (1921–1944) - „Drzewa”Drzewa - to chumr zgêszczenia, pod nimi dzwoni ziemia, nad nimi rw± wezbrane planety z br±zu lane. Lasy - smutku zielone serca - w szmer przemienione, pod nimi pi³y lament bia³ymi jêczy k³ami. Drzewa - bawo³y z³ote dymi³y rudym potem, z pomrukiem cia³a k³ad³y ku ziemi, a¿ upad³y. Drwale w ¶miechu sypali zêby jak sznur korali. To pi³± - ciszy przytn±, to ¶miechu bia³± brzytw±. Li¶cie jak oczy wydr± l¶ni±ce zielon± krzywd±, to korê ciemn± z cia³a, a¿ try¶nie krew dojrza³a. A noc± w sen zagiêci - - w warcz±cy wir pamiêci - zobacz± drwale w lêku, przykuci nocy rêk±, id±ce na nich prosto topory sosen ostre. 22 listopada 41r. STANIS£AW BRZOZOWSKI KORAB (1876–1901) - „Posêpny las”Ach! Jak posêpnie las ten dziki! Ponura jego g³±b i ciemna, Pe³na milczenia i tajemna. Ach! Jak posêpnie las ten dziki! Drzewa wpó³martwe, chorowite Nosz± zwiêdniête li¶cie suche; I nieruchomo stoj± g³uche Drzewa wpó³martwe, chorowite. Mrok gêsty zaleg³ las ten smutny I nigdy promieñ s³oñca z³oty Nie wszed³ przez ¿ó³te drzew uploty: Mrok gêsty zaleg³ las ten smutny. Niekiedy tylko b³êdny ognik Leci nad b³otne topieliska, I w¶ród ciemno¶ci z³udnie b³yska Niekiedy tylko b³êdny ognik. Cisza, co drzemie tu grobowa, Przyt³acza piersi jak kamieniem, I my¶l zabija ci milczeniem Cisza, co drzemie tu grobowa. W tym ciemnym, mglistym, g³uchym lesie Pamiêæ zamiera, my¶l, pragnienie; Duszê ogarnia znicestwienie W tym ciemnym, mglistym, g³uchym lesie. W ten smutny las ja lubiê chodziæ, Bo dusza moja ob³±kana, ¦pi, marz±c, cisz± tu obwiana... W ten smutny las ja lubiê chodziæ. ZBIGNIEW HERBERT (1924–1998) - „Las”¦cie¿ka biegnie boso do lasu. W lesie jest du¿o drzew, kuku³ka, Ja¶ i Ma³gosia i inne ma³e zwierz±tka. Tylko krasnoludków nie ma, bo wysz³y. Jak siê ¶ciemni, sowa zamyka las du¿ym kluczem, bo jakby siê tam zakrad³ kot, toby dopiero narobi³ szkody. ERNEST BRYLL (ur. 1935) - „Ballada o drzewach”A chociazby je pociêli pi³ami A chociazby je k³adli pokotem Nikt nie powie - Drzew zabijaæ nie wolno - Oto znowu s± przy nas W ciemnym mie¶cie Sto³ki o jelenich nogach Deski szaf hucz±ce od wiatru Kredensy z grubych sosen Kredensy co s± jak ¿ubry Zamkniête w strasznych ¶cianach Nikt nie powie - Drzew nie wolno paliæ - Nowe lasy powstaj± w piecach Gromy ¶wierków w burzy Muskularne wi±zy Nikt nie powie - Kochajcie pod³ogê - Ale bieleja od ³ugu Pod³ogi - s³oñca naszych mieszkañ Oto znowu s± przy nas Torturowane przez drwali Z rozrywanych pi³ami jest stó³ A przytulcie siê wieczorem do sto³u - Ju¿ ³opat± ga³êzie odlatuj±ce w niebo Korniki postukuj± jakby¶ powiada³ maleñkie "zdrowa¶"... JACEK KACZMARSKI (ur. 1957) - „M³ody las”Gdy wycinaj± m³ody las I cieknie sok z przeciêtych pni Nie ga¶nie ¿adna z wa¿nych gwiazd Nic nie wstrzymuje biegu dni I s³ychaæ tylko siekier jêk Bo nie jest skarg± drzew ich trzask W tej ciszy godno¶æ jest i lêk Gdy wycinaj± las A kiedy zwo¿± m³ody las Ga³êzi ro¶nie gêsty stos Za którym¶ ze str±conych gniazd W rozpaczy ptak gdzie¶ krzyczy w g³os Ale nie tonie nikt we ³zach Gdy pnie padaj± raz po raz W tej ciszy godno¶æ jest i strach Gdy zwo¿± m³ody las A kiedy pal± m³ody las To s³ychaæ jêk i pisk i huk I dym przes³ania s³oñca blask A ¿ar ogromny zwala z nóg I pij± z drwalem drwal za trzech Zyskowny chwal±c sobie czas I s³ychaæ rzeczy wiecznych ¶miech Gdy pal± m³ody las Po karczowisku b³±dzi wiatr Popió³ rozwiany ogieñ zgas³ Odeszli drwale do swych chat I ro¶nie m³ody las 2 marca 1982 MARCIN ¦WIETLICKI (ur. 1961) - „Prawda o drzewach”Drzewa nie maj± ¶wiêtej ksiêgi Drzewa maj± do¶æ ¶wiat³a powietrza i deszczu Cienkich ga³±zek dr¿±cych ku niebu Niebo drzew jest zielone potê¿ne pachn±ce Stwórca drzew jest potê¿ny zielony jak one Stwórca drzewom nie wymy¶li³ piek³a Nie ma ¿adnego grzechu nie ma powinno¶ci Wystarczy istnieæ szumieæ d±¿yæ Wystarczy rosn±æ pi±æ siê rozga³êziaæ Stwórca drzewom nie wymy¶li³ piek³a Fascynuj±ca jest drzew obojêtna czu³o¶æ Z jak± ma³ych wisielców przyjmuj± bibliografia |
Wyszukiwarki w DiK
O leksykonie
przewodnik po serwisie
historia serwisu napisz do nas zareklamuj siÄ™ Ikonki w serwisie:  - Informacje, - Systematyka, - Pomoc, - Link
|
|